EN 12150 is de Europese norm voor thermisch versterkt natronkalksilicaat-veiligheidsglas. De norm stelt minimale breukeisen waaraan moet worden voldaan voordat glasproducten als „veiligheidsglas" kunnen worden gecertificeerd en op de Europese markt verkocht.
Kortom: als een plaat gehard glas breekt, moeten de ontstane scherven klein en redelijk gelijkmatig zijn om het risico op ernstig letsel te verkleinen. EN 12150 definieert precies wat „klein genoeg" betekent — en hoe je dat meet.
Waarom bestaat EN 12150?
Gewoon gegloeid glas breekt in grote, scherpe stukken die ernstige snijwonden kunnen veroorzaken. Gehard glas — ook wel versterkt glas genoemd — wordt warmtebehandeld zodat het in kleine, relatief stompe scherven breekt. Deze eigenschap maakt het geschikt voor toepassingen waar menselijk contact waarschijnlijk is: autoruiten, douchewanden, glazen deuren en gebouwgevels.
EN 12150 is ontwikkeld om te standaardiseren hoe fabrikanten aantonen dat hun glas zich daadwerkelijk zo gedraagt. Zonder een duidelijke, meetbare norm zouden beweringen over „veiligheidsglas" niet te controleren zijn.
Wat vereist de norm precies?
De kerneis van EN 12150-1 is een scherventest. Wanneer een glasmonster breekt, moet het aantal scherven binnen een willekeurig gebied van 50×50 mm (5×5 cm) voldoen aan een minimumdrempel die afhangt van de nominale glasdikte:
| Nominale dikte (mm) | Minimaal aantal scherven (per 50×50 mm) |
|---|---|
| 3 – 4 | ≥ 15 |
| 5 – 7 | ≥ 40 |
| 8 – 12 | ≥ 30 |
| 15 – 19 | ≥ 10 |
| ≥ 20 | ≥ 5 |
Naast het aantal scherven beperkt de norm de aanwezigheid van grote „splinters" — scherven die te langwerpig zijn en nog steeds snijletsel kunnen veroorzaken.
Hoe wordt de test uitgevoerd?
De standaardtestprocedure omvat:
- Een geconditioneerd glasmonster horizontaal op een testframe leggen.
- Het glas breken met een puntige hamer op een vastgesteld aanslagpunt (meestal 13 mm vanaf een hoek).
- Wachten tot de fragmentatie stabiliseert (meestal enkele seconden).
- Het referentiegebied van 5×5 cm kiezen met het laagste aantal scherven (de worstcasezone).
- Elke scherf binnen dat gebied tellen.
Het probleem van handmatig tellen
Tientallen jaren werd stap 5 uitgevoerd door een getrainde operator die de scherven fysiek telde — vaak met een vergrootglas en een stift. Deze aanpak heeft goed gedocumenteerde problemen:
- Snelheid: handmatig tellen van één monster kan 20–45 minuten duren.
- Consistentie: verschillende operators komen op hetzelfde monster tot verschillende aantallen — onderzoeken tonen een variatie van 10–25%.
- Vermoeidheid: de nauwkeurigheid neemt na het eerste uur herhaaldelijk tellen sterk af.
- Documentatie: een formeel, controleerbaar pdf-rapport maken van een handmatige telling vraagt extra administratieve inspanning.
Een productielijn die 500 platen per dag maakt, zou al vele uren aan tellen kwijt zijn om alleen te voldoen aan de steekproefeisen van EN 12150 — nog zonder hertests of afkeur.
Hoe geautomatiseerd testen deze problemen oplost
Geautomatiseerde glasbreukanalysers — zoals het Victus-apparaat van Atasaga — gebruiken industriële camera's en computervisie-algoritmen om het volledige telproces in 6–8 seconden per monster uit te voeren.
Het systeem legt een beeld met hoge resolutie van het gebroken glas vast, scheidt individuele scherven met getrainde AI-modellen, telt alle deeltjes binnen de referentiezone van 5×5 cm, classificeert de vorm van de scherven en genereert een gestandaardiseerd pdf-rapport — allemaal zonder tussenkomst van een operator.
Het resultaat is een hogere doorvoer, consistente en reproduceerbare tellingen en een volledig digitaal auditspoor.
EN 12150 en verwante normen
EN 12150 maakt deel uit van een bredere familie van veiligheidsnormen voor glas:
- EN 12150-1: definitie en beschrijving van thermisch versterkt glas.
- EN 12150-2: beoordeling van conformiteit / productnorm.
- EN ISO 12543: gelaagd veiligheidsglas.
- EN 14449: gelaagd glas voor gebouwen.
Als u thermisch versterkt glas produceert of importeert in de EU/EER, zijn EN 12150-1 en EN 12150-2 de direct toepasselijke normen voor de CE-markering.